A TERRA DO PRESTE XOÁN

As 00:20 horas do 25 de abril de 1974 Rádio Renascença de Portugal radiaba Grândola, Vila Morena, unha vella canción do cantautor portugués José Afonso sobre unha vila do sur de Portugal. Anunciábase así á poboación que a Revolución dos Cravos, o pronunciamento que remataría con cincuenta anos de ditadura en Portugal, avanzaba sen dificultades.

A esas horas, a maior parte do exército portugués tomaba posicións no país para forzar o cambio de rexime. Nesa mesma mañá unha revolta popular remataría definitivamente coa penúltima ditadura de dereitas que resistía en Europa (en España o réxime de Franco aínda había sobrevivir por un ano máis).

Trinta e catro anos despois, esta canción segue a ser un símbolo da loita popular pola democracia. Aos que viviron eses días, a canción tráelles fermosas lembranzas, aos que non nacéramos aínda, sérvenos para sentir un anaco da emoción que sentiron os que participaron no movemento: gústanos pensar que ese día os portugueses (e con eles medio mundo) permaneceron espertos pola noite, pegadiños á radio, cantando con ledicia Grândola, Vila Morena.

Déixovos coa letra no orixinal portugués. Saúde:

Un pouco pantasmal o señor que presenta este documental (parece o porteiro moi anoxado dunha discoteca un domingo á hora de pechar) mais xa me gustaría que a Consellaría púxese a disposición dos meus alumnos o material que ten este home. Veredes espadas, armaduras, béstas e toda clase de armas medievais e analizaredes a capacidade de combate destes cabaleiros tan simpáticos.

OLLO! O vídeo está dividido en tres partes!

Se a alguén aínda lle queda estómago e quere ampliar estudos, YOUTUBE é un enorme viveiro de vídeos bélicos. Hai documentais sobre as armas na Prehistoria, en Roma, entre os ninjas… Probade, probade!

1. Aquí tes o Templo de Hefesto en Atenas. Coméntao segundo os pasos que se che deron na anotación “Comentario e exposición dunha obra de arte” (búscaa na categoría Exercicios):

2. A escultura de abaixo coñécese co nome de O alcalde da aldea. É unha escultura exipcia en madeira, de arredor do ano 2000 a.C. A outra escultura é o Diadumenos, que o artista grego Policleto esculpíu a mediados do V a.C. Preténdese que compares ambas esculturas. Ademais das diferenzas obvias entre as persoas representadas, procura fixarte nas semellanzas ou diferenzas entre ambas esculturas:

Que función tiñan unha e outra estatua? Cal che parece máis realista? Como se consegue dar a impresión de realidade nunha e noutra escultura? Se atopas dificultades, ou queres facer algunha observación, non esquezas deixar os teus comentarios para que todos poidamos aprender.

Prometín unha entrega de cancións nostálxicas e aí vai o segundo disparo, disparo por partida dupla. Este 14 de abril celebramos o septuaxésimo sete (que fai 77 anos, non?) da proclamación da II República en España. Xa sabedes, esa que rematou coa Guerra Civil da que tanto falan os vosos avós e cun señor un tanto baixo e de bigotiño (nin Hitler nin Aznar, Francisco Franco) no poder durante case corenta anos.

A min, como supoño que a vos, non me gustan as guerras, dáme igual que ideas defendan. Mais a historia évos así, e por desgraza demasiadas veces as cousas rematan como non tiñan que rematar nunca. De toda a vida a música servíu nas guerras para fomentar o valor dos soldados. A Guerra Civil, como o resto, deu lugar a moitas cancións que se cantaban na fronte de guerra, como este Ay, Carmela que cantaban os soldados republicanos na Batalla do Ebro (xullo-outubro 1938):

Claro que desde o outro bando, o de Franco, tamén se cantaban cancións. En internet pódense escoitar un lote delas, tamén ilustradas con vídeos da época. Eu escollín este himno de Falange, montado sobre un desfile vitorioso das tropas franquistas. Rétovos a que vexades cantas das cousas que neste himno se cantaban fixo finalmente Franco:

En fin, todo sexa porque non se repita aquela salvaxada que tanto dano fixo ás vidas das nosas avoas, bisavoas e ancestros variados.

Como sabedes, ao longo deste ano a materia Educación Física impartíuse en inglés para un bo grupo de rapazas e rapaces de 4ESO. Propoñémosvos xa para o ano que vén que estudiedes Cultura Clásica en inglés en 4ESO.

Dar a asignatura en inglés supón un enorme cambio. Teremos que tirar moito, sobre todo, de internet para atopar materiais doados e con moitas imaxes. Empezo desde xa a listar algunhas páxinas onde se poden atopar estes recursos: mirade á dereita, nos enlaces de Cultura Clásica (en inglés).

Como esta semana non tiña moitas gañas de traducir, decidín poñer unha canción que todos entendamos. Decidín tamén inaugurar unha serie nostálxica (prometo tres cancións con vídeos en branco e negro este mes) e homenaxear a todos os emigrantes deste país do mesmo golpe: aí vai A Santiago Voy de Los Tamara.

Os que sexades insufriblemente xoves non saberedes que relación hai entre esta canción e a historia. Tedes que saber que esta canción está gravada a mediados da década dos 60, e que foi o primeiro grande éxito do pop galego. Los Tamara eran un grupo de Noia cun cantante da Coruña, cuxo nome lembrarán os tempos: Pucho Boedo. Foron dos primeiriños en cantar en galego, e as súas cancións arrasaban por toda Europa.

Porque A Santiago Voy era a canción que todos os emigrantes galegos escoitaban nos seus transitores lonxe da terra querida. E cando Los Tamara ían por Europa de xira, abarrotaban as salas de concertos e choraban como magdalenas mentres pensaban en abrir o seu paraugas por Compostela, onde Carmela os estaba agardando. E supoño que de aí á expresión “Corre, Carmela, que chove!”, non vai máis que un paso.

Ben sabedes os rapaces de Cultura Clásica e Ciencias Sociais de 2º o traballo de presentación obrigatoria que tedes que facer nesta 3ª avaliación. Unha das posibilidades é o comentario e exposición dun Power Point sobre unha obra de arte grecorromana (no caso dos de C. Clásica) e medieval (Sociais de 2º). Nesta anotación quería lembrarvos algunhas cousas que nunca deben faltar no comentario dunha obra de arte e tamén sinalarvos algunhas páxinas web de utilidade. Non esquezades ademais que na biblioteca temos un lote de libros sobre o tema, como por exemplo a colección Lo mejor del arte… Nesa colección hai libros sobre arte grego, romano, románico, gótico, etc.

Cousas que se deben aportar nun comentario dunha obra:

En canto ás páxinas que podes empregar para facer o traballo, enlacei nada máis dous dicionarios de arte, os dous ilustrados. Hai moitas páxinas sobre historia de arte, mais das que mirei confeso que ningunha me gustou máis que calquera dos libros que tedes na biblioteca. Cecais vós teñades máis sorte, ou podades empregar a rede para facer buscas específicas sobre algunha peza artística en concreto.

A xornada electoral desenvolveuse no Julia Becerra en completa normalidade. A participación foi maioritaria: sobre un censo electoral de cen persoas, acudiron a votar noventa.

Os resultados electorais indican unha axustadísima vitoria do PP, con vintetrés votos, un voto máis que o PSOE. Co 25,5 por cento dos votos totais, o PP sitúase medio punto por enriba do PSOE.

A terceira forza é unha absoluta sorpresa. Sen apenas propaganda o Partido Antitaurino fíxose con 11 votos. O BNG quedou un voto por debaixo, co dez por cento dos votos totais.

Liderando ás forzas minoritarias aparecen Os Verdes, cun total de seis votos. Acadaron tres votos Falange Española, Esquerda Unida e a formación Por un Mundo más Justo. Un so voto conseguíu Unión Progreso y Democracia.

Foron oito os partidos (dos dezasete totais) que non acadaron voto ningún. Aliás, houbo catro votos nulos e outros catro en branco.

Co presentimento de que estes resultados non se han de parecer demasiado aos do domingo, despedimos a conexión.

Resulta que, como en 3º tocaba analizar o traballo nas sociedades globalizadas, pareceunos adecuado pedir aos nosos alumnos que investigasen como se traballaba cando a cousa aínda era un pouco distinta. Bastaba con recorrer aos avós e avoas, e vimos que a cousa efectivamente era ben distinta.

O bo das sociedades globalizadas é que hai xente de todo o mundo en calquera recanto, que xa non somos os galegos o único pobo que ten un representante en todas as partes do mundo. Ao final rematas por comprobar que máis ou menos en todos os sitios respírase da mesma maneira. Como aquí hai uns poucos búlgaros, aproveitamos para pedirlle a Vasia Ivanova que nos contase da súa avoa por alí, e isto foi o que saíu (e non se pode dicir que o Salnés fora moi distinto):

Como traballaron os nosos avós

     Fai trinta anos,os tempos en Bulgaria (na zona de Dobrudja, na esquina norleste do país) eran moi difíciles e diferentes aos de hoxe en día: o traballo comezaba de moi pequenos, non se estudaba tanto tempo e a tecnoloxía non axudaba para aforrar tempo, nin para a diversión.

     No caso dos meus avós, os seus traballos foron moi variados:o meu avó materno traballou moitos anos como camioneiro e a miña avoa incorporouse a o mundo laboral antes de casar ,traballando como axudante dos seus pais nunha canteira e despois de casar como empregada nunha pastelería e como granxeira coidando dos porcos dunha explotación gandeira.

   Un tempo despois, ela empezou a traballar pola súa conta, cultivando prantas de tabaco.Nesa pequena empresa familiar tiña que prensar as follas do tabaco para logo vendelas ás fabricas elaboradoras de  cigarros. O proceso era longo, xa que abranguía da semente á seca e cosido da pranta, pra esmagar e formar un cubo prensado  co produto para a venda e posterior elaboración. Este traballo era longo e duro, pero gañou bastantes cartos e mesmo continuou  a súa filla con esta empresa.

   Eu penso que os nosos avós traballaban moito máis e de xeito diferente a nós, sen tanta tecnoloxía e máquinas. Antes o traballo era máis físico que intelectual, porque hoxe en día pode gañar máis coa forza do teu pensamento que coa forza dos músculos do corpo. Por exemplo, podes traballar todo o día no campo ou sentarte fronte a un ordenador como secretaria cobrando máis (aínda que para iso tamen tes que esforzarte).

    En resumo, cada un non elixe a época que lle toca vivir, e todas teñen a súa dificultade. A vida cambia,os anos pasan e non sabemos que nos espera no futuro; dentro de cincuenta anos, quizais teñamos que volver a valorar o traballo no campo por falta de traballadores.

Onte, luns 3 de marzo, celebrouse o segundo cara a cara entre os dous grandes favoritos para ocupar a presidencia do goberno en España a partires do 9 de marzo. As cifras de seguimento do debate entre os nosos alumnos demostran o preocupados que están na campaña.

Segundo o enquérito que Iria Rodríguez e Andrea Franco fixeron entre cincuenta alumnos de 2A, 2B e 3A, vintetrés alumnos viron o debate, dos cales seis mirárono enteiro.

Segundo ese mesmo enquérito, Zapatero gañou o debate entre os nosos alumnos, aínda que fora de oídas. Dezasete (o 34 por cento) cren que estivo mellor o político do PSOE, mentres a catorce (28 por cento) gustoulles máis Rajoy.

Deixámosvos o enlace onde podedes ver o debate, coa súa transcrición completa: www.rtve.es/elecciones/